Juliusz Kulesza

Juliusz Kulesza – Patron Fundacji PWPW

Urodził się 19 maja 1928 roku w Warszawie, gdzie spędził większość życia. W czasie okupacji uczestniczył w tajnych kompletach gimnazjalnych i zaczął naukę w wieczorowej szkole poligraficznej. Od zawsze związany z Polską Wytwórnią Papierów Wartościowych — przed II wojną światową pracowali tu jego rodzice, a on sam w roku 1942 został uczniem na stanowisku rysownika litograficznego w wytwórnianej Pracowni Artystycznej.

W Powstaniu Warszawskim był żołnierzem Armii Krajowej jako łącznik, a następnie strzelec „Julek” w oddziale PWB/17/S (Podziemna Wytwórnia Banknotów). Od drugiego dnia Powstania do 26 sierpnia 1944 roku uczestniczył w walkach z wojskami okupanta o staromiejską redutę PWPW. Należał do drużyny „Roma”, której stanowiskiem bojowym był blok mieszkalny PWPW. Po rozbiciu oddziału wycofał się na Nowe Miasto. Następnie wraz z ludnością cywilną trafił do pruszkowskiego obozu przejściowego Dulag 121, z którego dwukrotnie uciekł.

W latach 1945-48, mieszkał w Łodzi, gdzie tymczasowo działała filia PWPW i gdzie ukończył liceum ogólnokształcące dla dorosłych. Po powrocie do Warszawy rozpoczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych (w 1950 r. połączona z Akademią Sztuk Pięknych). Ukończył ASP w roku 1954 w pracowni prof. Tadeusza Kulisiewicza, uzyskując tytuł artysty-plastyka w zakresie grafiki. Jego prace były prezentowane na wystawach krajowych i zagranicznych, w tym kilku indywidualnych. W latach 1956–1958 był członkiem grupy artystycznej „Korekta”.

Przez wiele lat projektował grafikę wydawniczą. Pracował m.in. w redakcji miesięczników „Rodzina i Szkoła”, gdzie przez wiele lat był kierownikiem artystycznym oraz „Widnokręgi”, a także dla wydawnictw książkowych, gdzie zajmował się również opracowaniem graficznym (m.in. Sport i Turystyka, Wydawnictwo PTTK „Kraj”, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych). Był grafikiem telewizyjnego programu „Refleksje”. Swoje doświadczenie w tej dziedzinie zawarł w artykule Zagadnienia ilustracji prasowej („Biuletyn Naukowy Zakładu Badań Prasoznawczych”, 1958), prowadził też zajęcia „Grafika współczesnej prasy” na Wydziale Dziennikarstwa UW.

Z czasem został nieocenionym dokumentalistą historii Powstania Warszawskiego. Pierwszą książkę na ten temat wydał w roku 1979. Była to Z Tasiemką na czołgi, osobista relacja z walk, w których uczestniczył w sierpniu 1944 roku. Jest autorem lub współautorem dwudziestu dwóch publikacji książkowych, licznych artykułów prasowych oraz kilkunastu haseł w Encyklopedii Powstania Warszawskiego. Zarówno w środowisku powstańców, jak i historyków zajmujących się Powstaniem był ceniony za profesjonalizm — precyzję, staranność i dociekliwość, dzięki którym docierał do nieznanych szerzej dokumentów oraz relacji, na podstawie których uzupełniał własne doświadczenia o szeroki kontekst i opisywał powstańcze wydarzenia zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Cechował go przy tym talent literacki.

Został odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych (1944), Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Armii Krajowej i Warszawskim Krzyżem Powstańczym. W 2015 roku Instytut Pamięci Narodowej uhonorował go nagrodą Kustosz Pamięci Narodowej. W roku 2018 został awansowany do stopnia kapitana Wojska Polskiego. W 2023 roku został Honorowym Obywatelem m.st. Warszawy.

Zmarł 5 lutego 2025 roku w Warszawie.