Rodziny Reduty PWPW łącznikiem pamięci. Obchody 82. rocznicy Powstania Warszawskiego

3 sierpnia 2026 roku przedstawiciele Fundacji PWPW im. Juliusza Kuleszy wzięli udział w uroczystościach upamiętniających 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego

Tablica pamiątkowa Reduty PWPW podczas Obchodów 82. rocznicy Powstania Warszawskiego

3 sierpnia 2026 roku przedstawiciele Fundacji PWPW im. Juliusza Kuleszy wzięli udział w uroczystościach upamiętniających 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Wydarzenie zorganizowane przez Fundatora w tym roku odbyło się pod hasłem „Rodziny Reduty PWPW” i skupiło na pełnych emocji relacjach bliskich warszawskich bohaterów.

Złożone wieńce podczas Obchodów 82. rocznicy powstania warszawskiego

Nowy wymiar pamięci bez naocznych świadków

Spotkanie miało szczególny, głęboki wymiar, ponieważ po raz drugi w historii zabrakło na nim bezpośrednich obrońców Reduty PWPW. Odeszli już wszyscy członkowie ponad 600-osobowej powstańczej załogi Wytwórni. Ten bolesny fakt nie oznacza jednak zapomnienia, lecz nakłada na współczesne pokolenia jeszcze większy obowiązek dbania o powstańcze dziedzictwo.

Przemawia Monika Olbryś Prezes Zarządu Fundacji PWPW Obchody 82 rocznicy powstania warszawskiego

Brak Julka, Sigisa, Szarego, Lisa, dr Rany czy Białego i dziesiątek innych żołnierzy czy sanitariuszek to dla nas sytuacja bolesna. Ale też powód, aby wysiłki mające na celu ich godne upamiętnienie zintensyfikować i nie poprzestać na tym, co zrobiliśmy do tej pory. (…) Jestem przekonana, że nasz wspólny wysiłek sprawi, że bohaterowie Reduty PWPW dla przyszłych pokoleń nigdy nie staną się wyłącznie pożółkłą kartą przeszłości, ale zawsze będą żywym wspomnieniem” – podkreśliła Monika Olbryś – Prezes Zarządu Fundacji PWPW im. Juliusza Kuleszy.

Obecność młodego pokolenia krewnych podczas uroczystości jednoznacznie dowodzi, że choć milkną bezpośredni świadkowie, pamięć o bohaterach Reduty PWPW pozostaje żywa i jest skutecznie przekazywana dalej.

Fundacja PWPW im. Juliusza Kuleszy na obchodach Dnia Dziecka w Domu Dziecka przy ul. Międzyparkowej

Z ogromną radością przedstawiciele Fundacji PWPW im. Juliusza Kuleszy uczestniczyli w dniu 18 czerwca 2026 r. w wyjątkowym wydarzeniu zorganizowanym z okazji Dnia Dziecka

Z ogromną radością przedstawiciele Fundacji PWPW im. Juliusza Kuleszy uczestniczyli w dniu 18 czerwca 2026 r. w wyjątkowym wydarzeniu zorganizowanym z okazji Dnia Dziecka (w trochę późniejszym terminie) w Domu Dziecka przy ul. Międzyparkowej w Warszawie.
Szczególnym momentem był przygotowany specjalnie dla wychowanków spektakl, stworzony i wyreżyserowany przez kadrę Domu Dziecka. Jak co roku, przedstawienie dostarczyło wszystkim wielu emocji, uśmiechów, ale także wzruszeń.
Fundacja PWPW im. Juliusza Kuleszy z dumą wsparła to wydarzenie i miała zaszczyt być częścią tego wyjątkowego dnia. Takie chwile przypominają nam, jak wielką siłę mają zaangażowanie, serce i wspólnie spędzony czas.
Dziękujemy Pani Dyrektor oraz całemu zespołowi Domu Dziecka za zaproszenie, serdeczne przyjęcie i stworzenie niezapomnianej atmosfery. Dzień Dziecka to przede wszystkim radość dzieci i tej radości podczas naszego spotkania nie brakowało.

Fundacja PWPW im. Juliusza Kuleszy wsparła wydanie książki Teresy Czerniewicz-Umer pt. Żabińscy. Cóż to była za rodzina!

Fundacja PWPW im. Juliusza Kuleszy, mając na celu utrwalanie i upowszechnianie wiedzy historycznej na temat działalności podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej i Powstania Warszawskiego, w tym w szczególności działalności oddziału PWB/17/S, wsparła wydanie książki Teresy Czerniewicz-Umer na temat rodziny Żabińskich.

Fundacja PWPW im. Juliusza Kuleszy, mając na celu utrwalanie i upowszechnianie wiedzy historycznej na temat działalności podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej i Powstania Warszawskiego, w tym w szczególności działalności oddziału PWB/17/S, wsparła wydanie książki Teresy Czerniewicz-Umer na temat rodziny Żabińskich.

Centralną postacią książki Żabińscy. Cóż to była za rodzina! jest Jan Żabiński – zoolog, dyrektor warszawskiego ogrodu zoologicznego, żołnierz wojny polsko-bolszewickiej, uczestnik Powstania Warszawskiego i jeniec niemieckich oflagów. W czasie okupacji wraz z żoną Antoniną, pisarką, ukrywał Żydów na terenie zoo. Po wojnie odbudowywał ogród, był promotorem restytucji żubra w Puszczy Białowieskiej oraz zasłynął jako autor książek i popularnych audycji radiowych.

Poznajemy także dzieje jego przodków: dziadka Jana Stefana – urzędnika skarbowego i wolnomularza, ojca Jana – rejenta i wybitnego szachisty oraz historię jego silnych, wykształconych i odważnych sióstr: Marii Czerniewiczowej, współtworzącej z mężem życie gospodarcze Kłodawy; Hanny Petrynowskiej ps. Rana, lekarki Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych, zamordowanej w 1944 roku na terenie zakładu wraz z najciężej rannymi, których nie zdołano ewakuować po wycofaniu się powstańców; oraz Józefy Zaorskiej, chemiczki i żony kujawskiego administratora, aktywnej w sprawach społecznych.

Autorka Teresa Czerniewicz-Umer, członkini rodziny, prowadzi czytelnika przez dramatyczne i ciepłe zarazem momenty prywatnego życia wielopokoleniowej rodziny, ukazane na tle dwóch totalitaryzmów. Sięga do licznych źródeł – prasy, archiwaliów, dokumentów i wspomnień – tworząc opowieść opartą na faktach, a zarazem żywą i empatyczną.

To książka o patriotyzmie i humanitaryzmie, o odpowiedzialności za bliskich, za prześladowanych, za pracę, za zwierzęta, za kraj. O ludziach, którzy nie stali obok historii, lecz żyli w jej samym środku.

Serdecznie zachęcamy do lektury tej wyjątkowej publikacji, dzięki której będziecie mogli Państwo zapoznać się z losami rodziny dr Hanny Petrynowskiej ps. Rana, której historia życia przeplata się z dziejami wojennej Wytwórni. Doktor Petrynowska została lekarzem fabrycznym w PWPW po aresztowaniu jej męża Mariana, który był jej poprzednikiem na tym stanowisku. Była szefową sekcji sanitarnej samodzielnej grupy PWB/17/S, a podczas Powstania Warszawskiego zorganizowała w PWPW punkt opatrunkowy, przekształcony później w szpital polowy. W czasie opuszczania Wytwórni przez załogę dobrowolnie pozostała z ciężko rannymi i została zabita w czasie wykonywania obowiązków lekarskich. Doktor Rana została pośmiertnie odznaczona Krzyżem Orderu Virtuti Militari V klasy.

Opracowano na podstawie materiału prasowego Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”.

Fundacja PWPW im. Juliusza Kuleszy wyróżniona odznaczeniem „Dumni z Powstańców”

Z dumą i ogromną satysfakcją informujemy, że Fundacja PWPW im. Juliusza Kuleszy została wyróżniona przez Komitet Społeczny ds. obchodów 80. rocznicy Powstania Warszawskiego odznaczeniem „Dumni z Powstańców”.

Fot. BohaterON | Tomasz Tołłoczko  

Z dumą i ogromną satysfakcją informujemy, że Fundacja PWPW im. Juliusza Kuleszy została wyróżniona przez Komitet Społeczny ds. obchodów 80. rocznicy Powstania Warszawskiego odznaczeniem „Dumni z Powstańców”.

Odznaczenie zostało przyznane podczas uroczystości, która dziś odbyła się w Sali Balowej Pałacu na Wyspie w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie. Monika Olbryś, Prezes Zarządu Fundacji PWPW, odebrała medal okolicznościowy z rąk Jana Witkowskiego ps. Jaś – Powstańca Warszawskiego.

To wyjątkowe wyróżnienie Fundacja PWPW otrzymała za wspieranie inicjatyw upamiętniających Powstanie Warszawskie oraz działalność edukacyjną na rzecz popularyzowania historii Polskiego Państwa Podziemnego oraz zaangażowanie w przedsięwzięcia z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu, wspieranie projektów historycznych i edukacyjnych, przypominających o działalności pracowników Wytwórni w konspiracji oraz o walkach o Redutę PWPW w czasie Powstania Warszawskiego.

W gronie wyróżnionych, do którego dziś dołączyliśmy znajdują się tak uznane instytucje jak: Muzeum Powstania Warszawskiego, Instytut Pamięci Narodowej czy Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Wspieramy remont zabytkowych krużganków

Fundacja PWPW wsparła remont zabytkowych krużganków znajdujących się na terenie klasztoru przy ul. Senatorskiej 31.

Fundacja PWPW wsparła remont zabytkowych krużganków znajdujących się na terenie klasztoru przy ul. Senatorskiej 31.

Fundacja PWPW jako odpowiedzialna i zakorzeniona w historii Warszawy wsparła w formie darowizny pieniężnej inicjatywę remontu krużganków znajdujących się na trenie Parafię Świętego Antoniego z Padwy w Warszawie przy ul. Senatorskiej 31 w Warszawie. Celem udzielonego wsparcia jest zabezpieczenie, konserwacja i renowacja krużganków kościoła, zgodnie z obowiązującymi zasadami ochrony zabytków i standardami konserwatorskimi, co przyczyni się do zachowania tego wyjątkowego miejsca o wartości kulturowej i historycznej dla przyszłych pokoleń Warszawy i oraz w znacznym stopniu przysłuży się  ochronie dziedzictwa kulturowego i zachowania obiektów o znaczeniu historycznym.

Prowadzące do kościoła św. Antoniego z Padwy tuż przy wejściu do Ogrodu Saskiego – Krużganki to niezwykłe i bardzo poruszające miejsce na mapie Warszawy. Zostały tu umieszczone tablice upamiętniające wielkich Polaków, Bohaterów Ojczyzny , a przede wszystkim  Powstańców Warszawy.               

Krużganki są związane z wydarzeniami z czasów Powstania Warszawskiego, które miały miejsce także na terenie PWPW, bowiem jedna z zabytkowych tablic poświęcona jest pamięci rodziny kapitana Wiktora Korwin-Milewskiego oraz jego żonie Joannie i córkom: Ewie (12 lat), Barbarze (6 lat), Alicji (4 lata) i trzymiesięcznej Małgosi. Rodzina ta została zamordowana na terenie Wytwórni pod koniec sierpnia 1944 roku.

Niestety, czas odcisnął na krużgankach mocne piętno, stąd miejsce to pilnie wymaga koniecznego remontu. Przekazana przez Fundację PWPW darowizna zostanie wydatkowana na kontynuację kompleksowego remontu przestrzeni krużganków i dziedzińca przed kościołem, takie jak: modernizacja i remont instalacji technicznych, elektrycznej, sanitarnej, koszty architektury zieleni lub ułożenia nowej nawierzchni na terenie dziedzińca.

Niniejsze wsparcie zostało zainicjowane przez Członkinię Zarządu PWPW S.A., Panią Justynę Wasińską, a pomysł ten spotkał się z aprobatą i uznaniem ze strony Zarządu Fundacji, w skład którego wchodzą Monika Olbryś i Piotr Sitko.

Zachęcamy wszystkich do wspierania tej szlachetnej inicjatywy poprzez prowadzoną zbiórkę pod adresem: https://www.siepomaga.pl/uratuj-kruzganki

Zapraszamy do obejrzenia filmu Krużganki (reż. Grzegorz Waller)

Fundacja PWPW

Fundacja PWPW wydawcą ostatniej książki Juliusza Kuleszy

Podczas obchodów 81. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego zaprezentowała została ostatnia książka Juliusza Kuleszy pt. Spotkania.

Fundacja PWPW podczas obchodów 81. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego oraz zdobycia przez Powstańców gmachu Wytwórni zaprezentowała ostatnią książkę Juliusza Kuleszy pt. Spotkania.

Spotkania to swoiste pożegnanie i post scriptum do wspomnień Juliusza Kuleszy, wydanych pięć lat temu w książce Zapamiętane, w której autor powracał do miejsc szczególnie dla niego ważnych. Tym razem opowieść poświęcona jest ludziom – osobom, których spotkanie na drodze życia kształtowało osobowość autora.

Dzięki opisanym historiom czytelnik poznaje Juliusza Kuleszę w nieznanych dotąd odsłonach – jako małego chłopca spędzającego wakacje w przedwojennej Polsce, nastolatka obserwującego niemieckich żołnierzy na ulicach Warszawy we wrześniu 1939 roku czy żołnierza Powstania Warszawskiego. Lektura ukazuje także prywatne oblicze autora – męża, ojca i dziadka – pozwalając zajrzeć w głąb jego codziennych relacji i emocji.

Licząca ponad 300 stron książka pełna jest historii, które potrafią zarówno wywołać uśmiech, jak i wzruszyć do łez. Fotografie, które zamieszczono w książce pozwalają zobaczyć Juliusza Kuleszę w mniej znanych momentach jego życia, m.in. w dniu rozpoczęcia nauki w 1935 roku czy podczas pleneru malarskiego sprzed ponad 70 lat w Koniakowie.

Fundacja mecenasem nagrody w kategorii varsaviana

29 listopada w Zamku Królewskim w Warszawie podczas otwarcia Targów Książki Historycznej, przyznane zostały Nagrody Klio. Fundacja Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych została w tym roku mecenasem nagrody w kategorii varsaviana. 
Laureatami zostali:

  • Nagroda I stopnia – Mariusz Klarecki, Zrabowana Warszawa. Straty w prywatnych zbiorach i artystycznych kolekcjach mieszkańców Warszawy w latach 1939-1940

  • Nagroda II stopnia – Filip Kalinowski, Niechciani, nielubiani. Warszawski rap lat 90.

  • Wyróżnienie – Encyklopedia getta warszawskiego

Nagrody wręczyła Monika Olbryś, pełniąca obowiązki Prezesa Zarządu Fundacji PWPW.

Gratulujemy wszystkim laureatom i nominowanym w tym wyjątkowym konkursie.

Fundacja PWPW partnerem Konferencji Współczesne oblicza bezpieczeństwa BRD – ratownictwo – pierwsza pomoc

Fundacja PWPW wsparła organizację XIX Międzynarodowej Konferencji pn. Współczesne oblicza bezpieczeństwa BRD – ratownictwo – pierwsza pomoc, która odbył się 7 listopada 2024 r. w Gdańsku.

Konferencja odbyła się w formie połączenia referatów ekspertów połączonych z debatą, co spotkało się z dużym zainteresowaniem uczestników. Poruszane tematy były podzielone na trzy moduły: interdyscyplinarne podejście do bezpieczeństwa ruchu drogowego, pierwsza pomoc – stałym elementem BRD oraz rola infrastruktury drogowej w zachowaniach użytkowników dróg.

Wspierając organizację Konferencji, Fundacja PWPW realizowała swój statutowy cel w postaci działania na rzecz ratownictwa i ochrony ludności.

Obchody 80. rocznicy Powstania Warszawskiego

Obchody 80. rocznicy Powstania Warszawskiego w Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych (PWPW) miały szczególne znaczenie, ponieważ zakład ten odegrał istotną rolę podczas samego zrywu powstańczego. W 1944 roku PWPW była jednym z ważnych punktów oporu dla powstańców, gdzie przez wiele dni toczyły się zacięte walki. Pracownicy wytwórni oraz żołnierze Armii Krajowej stawiali opór niemieckim siłom okupacyjnym, broniąc budynku i próbując utrzymać go pod kontrolą powstańców.

Przed głównym budynkiem PWPW odbyła się szczególna uroczystość podczas, której zostały złożone wieńce i kwiaty w hołdzie ofiarom walk i bohaterów, którzy zginęli w obronie zakładu. Oprawę uroczystości uświetnił Warszawski Chór Międzyuczelniany. PWPW przestawiła także ciekawy film dokumentalny „Powstanie Warszawskie – Pragnienie Wolności”. W uroczystości brali udział przedstawiciele władz państwowych, pracownicy PWPW, kombatanci oraz rodziny poległych, w tym ostatni żyjący obrońca Reduty PWPW – Kapitan Juliusz Kulesza ps. „Julek”.

Tego typu obchody mają na celu nie tylko uczczenie pamięci bohaterów, ale również edukowanie kolejnych pokoleń o ważnych wydarzeniach z historii Polski, w tym o roli, jaką odegrały instytucje takie jak Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych w walce o niepodległość kraju. Fundacja PWPW dziękuje wszystkim, którzy wzięli udział w tegorocznych obchodach za wspólne uczczenie pamięci naszych bohaterów. Razem możemy zachować dziedzictwo Powstania Warszawskiego i przekazać je kolejnym pokoleniom Polaków.

DSC_7914_1
PlayPause

Foto: Rafał Jaworski

Fundacja PWPW upamiętniła bohaterów sierpnia 1944 roku

W siedzibie Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych odbyły się uroczystości upamiętniające wybuch Powstania Warszawskiego i zdobycie 2 sierpnia 1944 r. budynku Wytwórni. W czasie wydarzenia szczególnie wspominano dowódcę walczącego w Reducie PWPW grupy PWS/17/S, majora Mieczysława Chyżyńskiego ps. Pełka i Rzędzian. Uczestnicy uroczystości mogli zobaczyć część kolekcji pamiątek, dokumentów i zdjęć po „Pełce”, które PWPW niedawno pozyskała.

Siedziba Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych była ważnym punkt na powstańczej mapie Warszawy. Górujący nad Nowym Miastem potężny gmach miał znaczenie strategiczne, dlatego zdobycie go w pierwszych dniach walk o wyzwolenie miasta było dla powstańców priorytetem. Budynek udało się opanować już 2 sierpnia, a powstańcy utrzymywali się w nim prawie do końca miesiąca.

W każdą kolejną rocznicę tamtych wydarzeń o godzinie 11:15 wspominamy jej uczestników, żołnierzy Powstania oraz cywilnych mieszkańców stolicy, którzy zginęli w jego trakcie. W tegorocznych uroczystościach wzięli udział: ostatni żyjący obrońcy Reduty PWPW: Juliusz Kulesza i Janusz Pilchowski, reprezentanci władz państwowych, m.in. minister Mariusz Kamiński oraz wicemarszałek Sejmu Małgorzata Gosiewska, przedstawiciele samorządu, partnerzy oraz pracownicy Wytwórni. Z ramienia Fundacji PWPW w obchodach uczestniczyli członkowie Rady Fundacji: Maciej Binkowski i Wojciech Zabłocki, którzy złożyli wieńce pod tablicą upamiętniającą Powstańców walczących w obronie Wytwórni.

Na terenie PWPW przez cztery lata działał konspiracyjny Wydział Produkcji Banknotów PWB/17/S, wytwarzający na potrzeby Polski Podziemnej fałszywe dokumenty oraz banknoty. Drugiego dnia Powstania olbrzymi, żelbetowy kompleks bloków PWPW został opanowany od wewnątrz, stając się najbardziej na północ wysuniętym przyczółkiem zajętej przez powstańców Starówki, nieustannie ostrzeliwanym i bombardowanym przez Niemców” – przypomniał w trakcie obchodów rocznicy Prezes Zarządu PWPW Piotr Ciompa.

Bohaterska walka Powstańców i śmierć wielu z nich miały głęboki sens — chcieli godnie żyć we własnym, niepodległym państwie. Ich postawa to wzór polskiego patriotyzmu i gdy dziś ich wspominamy, to jednocześnie czujemy ciężar ogromnej odpowiedzialności za losy Ojczyzny i jej pomyślną przyszłość” – powiedział minister spraw wewnętrznych i administracji Mariusz Kamiński.

Obchody wybuchu powstania w PWPW każdego roku mają inny motyw przewodni. Tym razem poświęcono je wspomnieniu majora Mieczysława Chyżyńskiego, ps. „Pełka”, „Rzędzian”, który przed wojną był pracownikiem PWPW zatrudnionym na stanowisku podinspektora ochrony, a po jej wybuchu zaangażował się w działalność konspiracyjną. Założył i dowodził działającą wewnątrz Wytwórni grupą PWB/17/S, która odegrała kluczową rolę w odbiciu budynku PWPW z rąk Niemców.

Okazją do przypomnienia jego postaci było pozyskanie przez PWPW kolekcji związanych z nim pamiątek. Obejmuje ona zdjęcia, dokumenty oraz inne przedmioty pochodzące z różnych okresów życia majora – od Brygad Piłsudskiego po czasy po II wojnie światowej. W czasie uroczystości można było zobaczyć przede wszystkim te najbardziej związane z historią Chyżyńskiego i PWPW: jego legitymację służbową, korespondencję z podkomendnymi i innymi dowódcami powstańczymi czy przepustki uprawniające do poruszania się po Warszawie w czasie powstania.

Uroczystości związane z wybuchem Powstania dały też wyjątkową okazję do spotkania Powstańców – między innymi obrońcę Reduty PWPW – kapitana Juliusza Kuleszę. Podczas uroczystości Jan Józef Kasprzyk, szef Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odznaczył kapitana Juliusza Kuleszę medalem Pro Bono Poloniae, w uznaniu jego szczególnych zasług w upowszechnianiu wiedzy o historii walk niepodległościowych, krzewieniu postaw patriotycznych w polskim społeczeństwie, a także popularyzacji wiedzy o tradycjach wolnościowych poza granicami kraju.

Otrzymanie wyjątkowego odznaczenia to nie jedyna niespodzianka jaka czekała w trakcie uroczystości na pana Juliusza Kuleszę. Drugą był przygotowany przez Wytwórnię krótki film, w którym pokazano fragmenty uroczystości nadania p. Juliuszowi tytułu Honorowego Obywatela Warszawy.

Przyjaźń pomiędzy ludźmi jest rzeczą naturalną, jednak mnie łączy niecodzienna przyjaźń z instytucją, jaką jest Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych. Mam tu na myśli udział mój i wielu moich kolegów w jej obronie, ale również fakt, że przed wojną pracowali tu moi rodzice. Można więc powiedzieć, że bez PWPW nie byłoby mnie w ogóle na tym świecie” – powiedział wyraźnie wzruszony kapitan Kulesza.

Warta honorowa
DSC_0014_1
PlayPause
Foto: Rafał Jaworski